Waloryzacja emerytur – ile procent wyniesie podwyżka?

Według rządowych prognoz emerytury w 2027 roku wzrosną o co najmniej 3,48 procent. W praktyce oznacza to, że minimalne świadczenie zwiększy się o około 68,85 zł brutto, a na rękę seniorzy otrzymają mniej więcej 62,65 zł więcej miesięcznie. Poniżej wyjaśniamy szczegóły przyszłorocznej waloryzacji.

Ile procent wyniesie podwyżka emerytur w 2027 roku?

Wstępna propozycja Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zakłada, że wskaźnik waloryzacji emerytur i rent od 1 marca 2027 roku zostanie ustalony na poziomie 3,48 proc. To kwota wynikająca bezpośrednio z obowiązującego mechanizmu – do obliczeń przyjmuje się średnioroczną inflację emerycką (prognozowaną na 2,8 proc.) oraz 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia, który według założeń Ministerstwa Finansów ma wynieść 3,4 proc. w 2026 roku.

Co istotne, ta wartość stanowi ustawowe minimum i rząd gwarantuje, że nie zejdzie poniżej tego wskaźnika. Jeśli jednak dane makroekonomiczne okażą się gorsze – a zwłaszcza inflacja dla gospodarstw domowych emerytów będzie wyższa – finalna podwyżka może przekroczyć prognozowane 3,48 proc. Ostatni raz tak niską waloryzację odnotowano w 2019 roku, gdy wzrost wyniósł zaledwie 2,86 proc.

Rząd zaproponuje Radzie Dialogu Społecznego ustalenie wskaźnika waloryzacji na poziomie 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2026 roku, co daje co najmniej 3,48% podwyżki.

Jakie podwyżki brutto i netto czekają emerytów?

Prognozowany wskaźnik 3,48 proc. przełoży się na konkretne kwoty. Poniższa tabela pokazuje przewidywane zmiany wysokości świadczeń brutto dla wybranych grup seniorów:

Kwoty netto, które faktycznie trafią na konta, różnią się w zależności od progu podatkowego i składki zdrowotnej. Przy minimalnym świadczeniu wzrost na rękę wyniesie około 62,65 zł (z obecnych 1 800,43 zł do ok. 1 863,08 zł). Osoby pobierające emeryturę 4 000 zł brutto mogą liczyć na podwyżkę netto rzędu 109,67 zł miesięcznie. Mniejsi świadczeniobiorcy, u których potrącenia są niższe, odczują procentowo podobną zmianę, a cała operacja będzie kosztować budżet państwa szacunkowo 16,7 mld zł.

Dlaczego waloryzacja będzie najniższa od lat?

Głównym powodem wyraźnego wyhamowania tempa wzrostu świadczeń jest spadek inflacji. Przyczyn niskiej waloryzacji w 2027 roku jest kilka:

• ogólny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych prognozowany na 2,5 proc., a inflacja emerycka – 2,8 proc.,
• rutynowe zastosowanie przez rząd wyłącznie wymaganego prawem minimum, czyli 20 proc. realnego wzrostu płac,
• brak porozumienia w Radzie Dialogu Społecznego – związki zawodowe postulowały uwzględnienie 50 proc. realnego wzrostu płac,
• zakończenie okresu dwucyfrowych podwyżek z lat 2023–2024, kiedy to wskaźniki sięgały odpowiednio 14,8 proc. i 12,12 proc.

Choć dla portfeli emerytów oznacza to mniejszy przypływ gotówki niż w ostatnich dwóch latach, z perspektywy gospodarki niższa inflacja jest sygnałem stabilizacji kosztów życia, co ogranicza presję na siłę nabywczą świadczeń.

Czy prognozowany wskaźnik może się zmienić?

Przedstawione 3,48 proc. to jedynie wstępna prognoza oparta na założeniach makroekonomicznych przyjętych w połowie 2026 roku. Ostateczna wartość może być inna – wyższa, jeśli rzeczywiste dane o inflacji i płacach zaskoczą negatywnie.

Rola Głównego Urzędu Statystycznego

Decydujące dane poznamy dopiero na początku 2027 roku. W styczniu GUS ogłasza średnioroczny wskaźnik inflacji, a w lutym – realny wzrost przeciętnych wynagrodzeń w 2026 roku. Na podstawie tych liczb minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego wylicza i komunikuje wiążący wskaźnik waloryzacji, który od 1 marca automatycznie podwyższa wszystkie renty i emerytury.

Wpływ wyższej inflacji na podwyżki

Nowe prognozy Narodowego Banku Polskiego sugerują, że przez napięcia geopolityczne i rosnące ceny surowców energetycznych inflacja w nadchodzących kwartałach może okazać się wyraźnie wyższa od zakładanej. W takim scenariuszu wskaźnik waloryzacji mógłby sięgnąć nawet 4,28 proc., co oznaczałoby podwyżkę minimalnej emerytury o ok. 85,60 zł brutto, a świadczenia 4 000 zł – o ok. 171,20 zł.

Ostateczna wysokość wskaźnika waloryzacji zostanie ogłoszona po podaniu przez Prezesa GUS rzeczywistych danych makroekonomicznych.

Dodatkowym czynnikiem niepewności są skutki konfliktu na Bliskim Wschodzie, które nie zostały w pełni uwzględnione w obecnych założeniach, a które mogą podbić inflację i tym samym wymusić większy wzrost świadczeń.

Jak zmienią się dodatki i świadczenia uzupełniające?

Ten sam procentowy wskaźnik dotyczy również dodatków wypłacanych przez ZUS. Dodatek pielęgnacyjny, przysługujący m.in. seniorom po 75. roku życia, wzrośnie z obecnych 366,68 zł brutto do 379,44 zł – to wzrost o 12,76 zł miesięcznie. Podobnie zmieni się dodatek kombatancki oraz wszystkie inne świadczenia, które są ściśle powiązane z emeryturą minimalną.

Kwota stanowiąca podstawę dla trzynastej i czternastej emerytury także przyjmie nową wartość – 2 047,34 zł brutto. Wysokość netto tych dodatkowych wypłat będzie niższa po potrąceniu składki zdrowotnej i ewentualnego podatku, co oznacza, że również one, choć w skali roku dadzą odczuwalny zastrzyk gotówki, nie unikną uszczupleń fiskalnych.